Nash Dom – Waarom deze vreemde naam?

groenkorczakDeze naam heeft te maken met de Pools-Joodse kinderarts Janusz Korczak. Hij werd in 1878 in Warschau geboren. Toen hij als dokter in de arme wijken van de grote stad Warschau werkte, schrok hij erg van de armoede en vooral van de vreselijke en verdrietige situatie in de gezinnen. Het gebeurde heel vaak dat de ouders niet meer voor de kinderen konden zorgen. Dan werden de kinderen naar opvangtehuizen gebracht. Janusz Korczak kwam daar ook om de naar de gezondheid van de kinderen te kijken.

Hij merkte dat de kinderen daar slecht behandeld werden. De volwassenen hadden geen respect voor de kinderen en zagen niet wat ze eigenlijk nodig hadden: liefde en aandacht. Toen bedacht Korczak een bijzonder plan. Hij zei tegen collega’s en vrienden: laten we geld inzamelen en een nieuw kinderhuis bouwen. Een tehuis voor kinderen waar ze wél met liefde en respect worden behandeld. Het plan lukte en in 1912 werd het huis geopend. Het kreeg de naam Nash Dom, wat ‘ons huis’ betekent.

Korczak besloot toen om daar te gaan wonen en het kinderhuis te leiden. Hij ging op zoek naar goede begeleiders, maar ook mensen voor de keuken, de tuin en de huishouding. Tegen al die mensen zei Korczak: “Luister goed, deze kinderen hebben veel nare dingen in hun leven meegemaakt. Jullie moeten ervoor zorgen dat ze weer gelukkig worden. Je moet goed luisteren naar de kinderen en ontdekken waar ze goed in zijn. Jullie moeten ze weer zelfvertrouwen geven.”

Korczak vond dat kinderen ook rechten hebben, net als volwassenen. Kinderen hebben recht op respect en ze hebben het recht om te zijn zoals ze zijn.
Veel van de kinderen in Korczaks kinderhuis werden door andere mensen gediscrimineerd. Maar Korczak zei: “We zijn allemaal verschillend, maar we zijn wel gelijkwaardig. Misschien ben je gehandicapt of kan je niet goed leren. Je komt uit een andere cultuur die mensen niet begrijpen, misschien spreek je een vreemde taal of heb je een andere huidskleur. Maar nooit ben je daarom minderwaardig.”

In het kinderhuis deed Korczak bijzondere dingen. Hij richtte een kinderkrant op waar kinderen alles mochten schrijven waar ze blij of verdrietig over waren. Hij begon een kinderraad, waar de kinderen mochten zeggen wat ze wilden veranderen of waar ze tevreden over waren. Hij nam de kinderen altijd erg serieus. Als er bijvoorbeeld een nieuw kind kwam, dan werd het een paar maanden geholpen door een ander kind dat al langer in het huis woonde.

Korczak bedacht zelfs een kinderrechtbank. Als een kind erg kwaad op een ander kind was (bijvoorbeeld omdat het gepest had of iets kapot gemaakt had), kon hij of zij een briefje schrijven en dan werd het andere kind op zaterdagochtend gevraagd om voor de rechtbank te komen. De rechters waren drie oudere kinderen en Korczak was de secretaris. De rechters vroegen dan aan de kinderen wat er precies gebeurd was. Door deze rechtbank werden de kinderen gevraagd meer rekening met elkaar te houden. Korczak zei hierover: “We zijn samen een grote gemeenschap, een soort familie, dus het is belangrijk om voor elkaar te zorgen.”

Iedereen in Warschau en zelfs buiten Polen hoorde over dit bijzondere kinderhuis van Korczak  Men noemde het ‘De Republiek der Kinderen’. Het was inderdaad een huis waar kinderen met respect werden behandeld.